Badacze: bakteria z ogniska w Kent pobrała geny od innych bakterii

Według badaczy z brytyjskiej Agencji Bezpieczeństwa Zdrowotnej (UKHSA) i Uniwersytetu Oksfordzkiego analiza DNA wyjaśnia, dlaczego marcowe ognisko zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych typu B w Kent było tak ciężkie. Bakteria pobrała część materiału genetycznego od innych bakterii, które naturalnie występują w gardłach niektórych osób.

Według badaczy ta wymiana genów stworzyła nowy szczep, czyli wariant. Rozprzestrzeniał się wśród osób bawiących się w klubie i wywoływał ciężką chorobę. Informacje podał BBC News.

Co wydarzyło się w Kent

W marcowym ognisku zakaziło się ponad 20 młodych osób, głównie studentów. Wszystkie wymagały leczenia szpitalnego, dziewięć trafiło na intensywną terapię, a dwie zmarły.

Ognisko powiązano z klubem nocnym w Canterbury. Uważa się, że zaczęło się w klubie Club Chemistry, popularnym wśród studentów. W czasie jego trwania określano je jako „bezprecedensowe” i „wybuchowe”, bo tak wiele zakażeń pojawiło się w jednym miejscu i w bardzo krótkim czasie.

Jak bakterie wymieniają geny

Zjawisko nosi nazwę horyzontalnego transferu genów.

Dla wyjaśnienia: meningokoki (Neisseria meningitidis) mogą występować w gardle części zdrowych osób zwykle bez objawów, ale bywają przyczyną ciężkiej choroby, na przykład zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub sepsy.

Według dr Charlene Rodrigues z UKHSA takie zmiany mogą nasilać zakażenia i pozwalać bakteriom omijać układ odpornościowy, bo ludzie wcześniej się z nimi nie zetknęli. Do rozprzestrzenienia wariantu na tak wiele osób przyczyniło się – jak wskazuje – środowisko społeczne, czyli miejsce intensywnych bliskich kontaktów. Meningokoki przenoszą się przez bliski kontakt, w tym pocałunki oraz dzielenie się napojami lub e-papierosami.

Dr Rodrigues podejrzewa, że te same zmiany genetyczne mogą tłumaczyć, dlaczego ognisko było krótkotrwałe: osoby zakażone zazwyczaj chorowały zbyt ciężko, by być bezobjawowymi nosicielami, którzy przekazują bakterię nieświadomie. To przypuszczenie, a nie potwierdzony wynik.

Prof. Robert Heyderman z University College London stwierdził, że szczep mógł być przez pewien czas przenoszony przez zdrowe osoby, zanim pojawiły się warunki sprzyjające ognisku. To również hipoteza.

Dlaczego to ważne

Zdarzenia tego typu są rzadkie i nieprzewidywalne, ale według dr Rodrigues mogą się powtórzyć, a eksperci nie powinni spuszczać z oka tego zagrożenia.

Jak podaje BBC, eksperci podkreślają, że szczepionka MenB, oferowana w Anglii ponad milionowi młodych osób rozpoczynających studia, chroni przed tym wariantem. Pierwsze dawki są dostępne do 31 grudnia 2026, drugie do 31 marca 2027. Doradcy proszą ponadto rząd o rozważenie wprowadzenia rutynowych szczepień MenB dla młodzieży w wieku około 15 lat.